ترایاک Z0103MN

عملکرد ترایاک به این شکل است که به عنوان یک کلید الکترونیکی در مدارهای AC (جریان متناوب) عمل می‌کند و می‌تواند بارهای AC را کنترل کند. ترایاکها به دلیل ویژگی‌های خاصی که دارند، به‌خصوص در کنترل بارها با توان بالا (برق خانگی و صنعتی) مورد استفاده قرار می‌گیرند. در زیر توضیحاتی در مورد نحوه عملکرد ترایاک آورده شده است:

1. سه لایه:
   • یک ترایاک از سه لایه نیمه‌هادی ساخته شده است: یک لایه P-type (پوزیتیو)، یک لایه N-type (نگاتیو) و یک لایه P-type دوم (که به عنوان لایه Gate یا دروازه شناخته می‌شود). این سه لایه به ترتیب به ترتیب به عنوان Anode (آند)، Cathode (کاتد) و Gate (دروازه) شناخته می‌شوند.
2. کنترل با Gate:
   • ترایاک با اعمال ولتاژ به لایه Gate قابل فعال‌سازی می‌شود. ولتاژ به Gate باعث ایجاد یک جریان کم (Gate Current) می‌شود که این جریان به افقی از لایه Gate به لایه N-type (کاتد) جریان می‌دهد.
3. افتراق ولتاژ:
   • بعد از فعال‌سازی ترایاک، افتراق ولتاژ بین لایه Anode و Cathode کمتر از ولتاژ بالقوه ترایاک (Peak Voltage) می‌شود. این افتراق ولتاژ به عنوان “ولتاژ حداقل ترایاک” یا VTM (Minimum Trigger Voltage) شناخته می‌شود.
4. وضعیت رها شده:
   • ترایاک در وضعیت رها شده (Off State) است تا زمانی که ولتاژ بین Anode و Cathode کمتر از حداقل ترایاک باقی بماند.
5. فعال‌سازی:
   • برای فعال‌سازی ترایاک، ولتاژ به Gate اعمال می‌شود و اگر این ولتاژ بیشتر از حداقل ترایاک باشد، ترایاک به حالت رها شده از وضعیت Off State خارج می‌شود و جریان AC از Anode به Cathode عبور می‌کند.
6. تخلیه خودکار:
   • یکبار ترایاک فعال‌سازی شده و جریان AC عبور کرده، ترایاک به حالت Off State نمی‌رود تا زمانی که جریان AC به سطح صفر برسد و ترایاک به صورت خودکار تخلیه شود. این ویژگی به نام “تخلیه خودکار” یا “بازنشستگی خودکار” شناخته می‌شود.

از ترایاکها به‌طور گسترده در دستگاه‌ها و سیستم‌های الکتریکی برق، کنترل موتورها، دیمرها، سوئیچ‌های الکترونیکی و سایر کاربردها استفاده می‌شود.