ابزار دستی و ابزار آلات دستی چیست؟

1. فیبر مدار چاپی

فیبر مدار چاپی (Printed Circuit Board یا PCB) یکی از اجزای اصلی در ساخت و طراحی مدارهای الکترونیکی است که به‌عنوان پایه‌ای برای اتصال قطعات الکترونیکی مانند مقاومت‌ها، خازن‌ها، آی‌سی‌ها و سایر اجزا عمل می‌کند. این فیبرها معمولاً از موادی مانند فایبرگلاس یا رزین اپوکسی ساخته می‌شوند و لایه‌ای از فلز (معمولاً مس) روی آن‌ها قرار دارد که مسیرهای الکتریکی را تشکیل می‌دهد. انواع مختلفی از فیبرهای مدار چاپی وجود دارند که در ادامه به چند نمونه رایج اشاره می‌کنیم:

• فیبر مسی خام: این نوع فیبر، یک ورق ساده از جنس فایبرگلاس یا مواد عایق دیگر است که یک یا دو طرف آن با لایه‌ای نازک از مس پوشانده شده است. فیبر مسی خام معمولاً برای ساخت مدارهای سفارشی استفاده می‌شود. کاربران می‌توانند با استفاده از روش‌هایی مانند حکاکی شیمیایی یا لیزر، مسیرهای موردنظر خود را روی لایه مسی ایجاد کنند. این فیبرها در پروژه‌های الکترونیکی DIY (خودت انجام بده) بسیار محبوب هستند، زیرا انعطاف‌پذیری بالایی در طراحی مدار ارائه می‌دهند. همچنین، قیمت مناسب و دسترسی آسان آن‌ها باعث شده است که در میان دانشجویان و علاقه‌مندان به الکترونیک بسیار مورد استفاده قرار گیرند.
• فیبر سوراخ‌دار: این نوع فیبر، که به آن فیبر فنولیک یا فیبر پرفراژ نیز گفته می‌شود، دارای سوراخ‌های از پیش‌تعبیه‌شده در یک شبکه منظم است. این سوراخ‌ها به کاربران اجازه می‌دهند قطعات الکترونیکی را به‌راحتی لحیم کنند و مدارهای خود را بدون نیاز به حکاکی مسی بسازند. فیبرهای سوراخ‌دار برای پروژه‌های پروتوتایپ یا نمونه‌سازی سریع بسیار مناسب هستند، زیرا نیازی به طراحی پیچیده ندارند. بااین‌حال، به دلیل عدم وجود مسیرهای مسی پیش‌ساخته، کاربر باید با استفاده از سیم یا لحیم‌کاری، اتصالات را ایجاد کند.
• سایر انواع فیبرها: علاوه بر فیبرهای مسی خام و سوراخ‌دار، فیبرهای چندلایه (Multi-layer PCB) نیز وجود دارند که در دستگاه‌های پیچیده‌تر مانند گوشی‌های هوشمند یا کامپیوترها استفاده می‌شوند. این فیبرها چندین لایه مسی دارند که با عایق از هم جدا شده‌اند و امکان ایجاد مدارهای پیچیده‌تر را فراهم می‌کنند. همچنین، فیبرهای انعطاف‌پذیر (Flexible PCB) برای کاربردهایی که نیاز به خم شدن یا انعطاف دارند، مانند گجت‌های پوشیدنی، طراحی شده‌اند.

فیبرهای مدار چاپی به دلیل نقش کلیدی در صنعت الکترونیک، در هر پروژه‌ای که نیاز به اتصال قطعات الکتریکی داشته باشد، از ساخت یک ربات ساده تا طراحی تجهیزات پزشکی پیشرفته، کاربرد دارند. انتخاب نوع مناسب فیبر به پیچیدگی پروژه، بودجه و مهارت کاربر بستگی دارد.

2. برش‌دهنده‌ها

ابزارهای برش‌دهنده از جمله مهم‌ترین ابزارهای دستی هستند که در کارگاه‌ها، صنایع و حتی مصارف خانگی برای برش مواد مختلف استفاده می‌شوند. این ابزارها بسته به نوع ماده‌ای که قرار است برش داده شود (مانند فلز، چوب، پلاستیک یا پارچه) در انواع مختلفی طراحی شده‌اند. در ادامه به چند نمونه رایج اشاره می‌کنیم:

• اره آهن‌بر: این ابزار برای برش فلزات طراحی شده است و معمولاً دارای تیغه‌ای نازک و دندانه‌دار است که با حرکت دستی یا مکانیکی، فلزات نرم مانند آلومینیوم یا فولاد نازک را برش می‌دهد. اره آهن‌بر به دلیل دقت بالا و توانایی برش مواد سخت، در کارگاه‌های فلزکاری و تعمیرات بسیار پرکاربرد است. تیغه‌های این اره‌ها قابل تعویض هستند و بسته به جنس ماده، دندانه‌های متفاوتی دارند.
• اره چوبی: این نوع اره برای برش چوب و مواد مشابه مانند ام‌دی‌اف یا نئوپان طراحی شده است. اره‌های چوبی معمولاً دندانه‌های درشت‌تری نسبت به اره آهن‌بر دارند تا بتوانند به‌راحتی در بافت چوب نفوذ کنند. اره‌های دستی چوبی در مدل‌های مختلفی مانند اره پشت‌دار (برای برش‌های دقیق) یا اره‌های بزرگ‌تر برای برش الوارهای بزرگ در دسترس هستند. این ابزار برای نجاری، ساخت مبلمان یا پروژه‌های خانگی بسیار کاربردی است.
• اره مویی: اره مویی ابزاری ظریف با تیغه‌ای بسیار نازک است که برای برش‌های دقیق و پیچیده، به‌ویژه در چوب یا مواد نرم مانند پلاستیک و حتی فلزات نازک، استفاده می‌شود. این اره به دلیل توانایی ایجاد برش‌های منحنی و طرح‌های پیچیده، در ساخت مدل‌های تزئینی، معرق‌کاری و پروژه‌های هنری بسیار محبوب است. تیغه‌های اره مویی بسیار شکننده هستند و نیاز به مهارت و دقت در استفاده دارند.

ابزارهای برش‌دهنده به دلیل تنوع و کاربرد گسترده، از ضروریات هر کارگاه یا جعبه‌ابزار هستند. انتخاب ابزار مناسب به جنس ماده، دقت موردنیاز و نوع پروژه بستگی دارد. همچنین، رعایت نکات ایمنی مانند استفاده از دستکش و عینک محافظ هنگام کار با این ابزارها بسیار مهم است.

3. آچار

آچارها از ابزارهای دستی پرکاربرد هستند که برای باز و بسته کردن پیچ‌ها، مهره‌ها و اتصالات مختلف استفاده می‌شوند. این ابزارها در انواع مختلفی با کاربردهای خاص طراحی شده‌اند و هر کدام برای شرایط خاصی مناسب هستند. در ادامه به چند نوع رایج آچار اشاره می‌کنیم:

• آچار شلاقی: این آچار که به نام آچار لوله یا آچار گاز نیز شناخته می‌شود، برای کار با لوله‌ها و اتصالات بزرگ طراحی شده است. آچار شلاقی دارای فک‌های قابل تنظیم و دندانه‌دار است که به آن اجازه می‌دهد لوله‌ها یا مهره‌های بزرگ را با نیروی زیاد بچرخاند. این ابزار در لوله‌کشی، تعمیرات تأسیسات و کارهای صنعتی بسیار پرکاربرد است. طراحی ارگونومیک دسته آن به کاربر امکان اعمال نیروی زیاد بدون لغزش را می‌دهد.
• آچار فرانسه: آچار فرانسه یکی از همه‌کاره‌ترین انواع آچار است که فک‌های قابل تنظیم آن امکان کار با مهره‌ها و پیچ‌های مختلف در اندازه‌های متفاوت را فراهم می‌کند. این آچار به دلیل انعطاف‌پذیری بالا، در بسیاری از جعبه‌ابزارهای خانگی و حرفه‌ای یافت می‌شود. بااین‌حال، به دلیل امکان لغزش فک‌ها، برای کارهای بسیار دقیق یا با گشتاور بالا توصیه نمی‌شود.
• آچار جغجغه‌ای: این نوع آچار برای سرعت بخشیدن به فرآیند باز و بسته کردن پیچ‌ها و مهره‌ها طراحی شده است. مکانیزم جغجغه‌ای آن به کاربر اجازه می‌دهد بدون نیاز به برداشتن آچار از روی پیچ یا مهره، آن را بچرخاند. این ابزار در تعمیرات خودرو، مونتاژ ماشین‌آلات و هر جایی که نیاز به سرعت و کارایی بالا باشد، بسیار کاربردی است.

آچارها به دلیل تنوع در طراحی و کاربرد، از ابزارهای ضروری در هر نوع فعالیت فنی و صنعتی هستند. انتخاب آچار مناسب به نوع اتصال، اندازه پیچ یا مهره و میزان نیروی موردنیاز بستگی دارد.

4. اسپری چرب و خشک

اسپری‌های چرب و خشک ابزارهای کمکی هستند که برای روان‌کاری، محافظت و نگهداری از قطعات مکانیکی و الکتریکی استفاده می‌شوند. این اسپری‌ها در دو نوع اصلی چرب و خشک عرضه می‌شوند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند:

• اسپری چرب برای ولوم‌ها: این نوع اسپری حاوی مواد روان‌کننده با پایه روغن است که برای کاهش اصطکاک در قطعات متحرک مانند ولوم‌ها، لولاها یا مکانیزم‌های مکانیکی استفاده می‌شود. اسپری‌های چرب معمولاً لایه‌ای محافظ روی سطح ایجاد می‌کنند که از سایش و خوردگی جلوگیری می‌کند. این اسپری‌ها برای تعمیر و نگهداری دستگاه‌های الکترونیکی مانند پتانسیومترها یا ولوم‌های صوتی بسیار مناسب هستند، زیرا باعث حرکت روان‌تر و افزایش عمر مفید قطعه می‌شوند.
• اسپری خشک برای روان‌کاری: اسپری‌های خشک حاوی روان‌کننده‌هایی هستند که پس از استفاده، تبخیر می‌شوند و لایه‌ای نازک و خشک از ماده روان‌کننده روی سطح باقی می‌گذارند. این نوع اسپری برای قطعاتی که نباید گردوغبار یا آلودگی به خود جذب کنند، مانند قطعات الکترونیکی حساس یا قفل‌ها، بسیار مناسب است. اسپری‌های خشک معمولاً برای تمیز کردن و روان‌کاری کنتاکت‌های الکتریکی یا قطعات مکانیکی ظریف استفاده می‌شوند.

اسپری‌های چرب و خشک به دلیل کاربرد گسترده در تعمیرات، نگهداری و بهبود عملکرد قطعات، در کارگاه‌های الکترونیک، مکانیک و حتی مصارف خانگی بسیار پرکاربرد هستند. انتخاب نوع مناسب اسپری به جنس قطعه، محیط کاری و نوع کاربرد بستگی دارد.

5. برد بورد

برد بورد (Breadboard) ابزاری اساسی در پروژه‌های الکترونیکی است که برای نمونه‌سازی و آزمایش مدارها بدون نیاز به لحیم‌کاری استفاده می‌شود. این ابزار به کاربران اجازه می‌دهد قطعات الکترونیکی را به‌صورت موقت به هم متصل کنند و عملکرد مدار را آزمایش کنند. انواع مختلفی از برد بورد وجود دارد که در ادامه به دو نوع رایج اشاره می‌کنیم:

• پروجکت برد: این نوع برد بورد معمولاً برای پروژه‌های ساده و آموزشی استفاده می‌شود. پروجکت بردها دارای ردیف‌ها و ستون‌هایی از سوراخ‌های متصل به هم هستند که قطعات الکترونیکی مانند مقاومت، خازن، LED و آی‌سی‌ها را می‌توان در آن‌ها قرار داد و با سیم‌های جامپر به هم متصل کرد. این بردها به دلیل سادگی و امکان تغییر سریع مدار، برای مبتدیان و دانشجویان بسیار مناسب هستند.
• برد بورد شفاف: برد بوردهای شفاف نوع خاصی از برد بوردها هستند که بدنه‌ای از جنس پلاستیک شفاف دارند. این ویژگی به کاربران اجازه می‌دهد اتصالات داخلی و نحوه قرارگیری قطعات را به‌وضوح ببینند، که برای آموزش و عیب‌یابی بسیار مفید است. برد بوردهای شفاف معمولاً در کلاس‌های آموزشی یا پروژه‌های نمایشی استفاده می‌شوند.

برد بوردها به دلیل عدم نیاز به لحیم‌کاری و امکان تغییر سریع مدار، در مراحل اولیه طراحی و آزمایش مدارهای الکترونیکی بسیار پرکاربرد هستند. بااین‌حال، برای مدارهای دائمی و حرفه‌ای، معمولاً از فیبرهای مدار چاپی استفاده می‌شود.

6. روشنایی

ابزارهای روشنایی در کارگاه‌ها و محیط‌های کاری برای تأمین نور کافی و افزایش دقت در انجام کارها استفاده می‌شوند. این ابزارها به‌ویژه در محیط‌های کم‌نور یا هنگام کار با قطعات کوچک بسیار ضروری هستند. در ادامه به یکی از انواع رایج ابزارهای روشنایی اشاره می‌کنیم:

• چراغ قوه: چراغ قوه یک ابزار روشنایی قابل‌حمل است که در انواع مختلفی از جمله LED، شارژی یا باتری‌خور موجود است. این ابزار برای روشن کردن نقاط خاص در حین کار، مانند داخل یک دستگاه الکترونیکی یا یک فضای تنگ، بسیار کاربردی است. چراغ قوه‌های مدرن معمولاً دارای نور قوی، حالت‌های مختلف روشنایی (مانند نور کم، زیاد یا چشمک‌زن) و طراحی ارگونومیک هستند. برخی مدل‌ها حتی قابلیت نصب روی سر (هدلامپ) را دارند که دست‌های کاربر را آزاد می‌گذارد.

ابزارهای روشنایی به دلیل کاربرد گسترده در تعمیرات، بازرسی و کارهای دقیق، از ضروریات هر کارگاه یا جعبه‌ابزار هستند. انتخاب ابزار روشنایی مناسب به نوع کار، شدت نور موردنیاز و محیط کاری بستگی دارد.

7. سوراخ‌کاری

ابزارهای سوراخ‌کاری برای ایجاد سوراخ در مواد مختلف مانند چوب، فلز، پلاستیک یا بتن استفاده می‌شوند. این ابزارها در پروژه‌های ساخت، تعمیرات و نصب بسیار پرکاربرد هستند. در ادامه به دو ابزار اصلی سوراخ‌کاری اشاره می‌کنیم:

• مته: مته‌ها ابزارهای تیغه‌داری هستند که برای ایجاد سوراخ در مواد مختلف طراحی شده‌اند. مته‌ها در انواع مختلفی مانند مته‌های فلزی (برای فلزات)، مته‌های چوبی، مته‌های الماسه (برای بتن و سنگ) و مته‌های چندمنظوره وجود دارند. انتخاب نوع مته به جنس ماده و اندازه سوراخ موردنیاز بستگی دارد. مته‌ها معمولاً با دریل‌های دستی یا برقی استفاده می‌شوند.
• دریل: دریل یک ابزار برقی یا شارژی است که مته را می‌چرخاند و امکان سوراخ‌کاری سریع و دقیق را فراهم می‌کند. دریل‌ها در انواع مختلفی مانند دریل‌های ساده، دریل‌های چکشی (برای سوراخ‌کاری در بتن) و دریل‌های چندکاره موجود هستند. دریل‌های مدرن معمولاً دارای تنظیمات سرعت و گشتاور هستند که به کاربر امکان کنترل بهتر را می‌دهند.

ابزارهای سوراخ‌کاری به دلیل کاربرد گسترده در صنایع مختلف، از نجاری و فلزکاری گرفته تا ساخت‌وساز، از ابزارهای ضروری هر کارگاه هستند. رعایت نکات ایمنی مانند استفاده از عینک محافظ و انتخاب مته مناسب برای جلوگیری از آسیب به ماده یا ابزار بسیار مهم است. میتوان در راستای خرید و قیمت گرفتن انواع فیبر مسی، برد سوراخ دار، اره آهن بر، اره چوب، مته، دریل شارژی و دستی در راستای تعمیر و تجهیز تعمیرگاه یا طراحی بردهای الکترونیک مانند گیره مونتاژ فلزی اقدام نمود.